Rölöve ve 3D Rölöve

Bir binayı onarmak, güçlendirmek, yeniden düzenlemek ya da korumak için önce onun bugünkü halini tam olarak bilmek gerekir. Eski yapıların çoğunun projesi kayıp, eksik veya yapılan değişiklikler nedeniyle güncelliğini yitirmiş durumdadır. Elazığ'da, deprem sonrası güçlendirme ihtiyacı duyulan konutlardan Harput'taki tarihi yapılara kadar geniş bir yelpazede, mevcut durumun ölçülü olarak belgelenmesi her projenin ilk adımıdır. Geçkil Harita ve Mühendislik olarak rölöve ve 3D rölöve çalışmalarında, proje ekibinin güvenle kullanabileceği ölçüm verisini üretiyoruz.

Rölöve ve 3D rölöve nedir?

Rölöve, mevcut bir yapının veya alanın ölçülerek plan, kesit ve görünüş çizimleriyle belgelenmesidir. Duvar kalınlıkları, kapı ve pencere açıklıkları, kat yükseklikleri, merdivenler, kolon ve kirişler gibi tüm unsurlar ölçülür ve ölçekli olarak çizilir. Böylece projesi olmayan bir bina için bile güvenilir bir "mevcut durum projesi" elde edilir.

3D rölöve ise yapının yersel lazer tarama, yakın mesafe fotogrametrisi veya İHA görüntüleri gibi yöntemlerle üç boyutlu olarak kayıt altına alınmasıdır. Sonuçta milyonlarca noktadan oluşan bir nokta bulutu, dokulu bir üç boyutlu model ve cephelerin ortofoto görüntüleri elde edilir. Bu yaklaşım, özellikle süslemeli cepheler, kemerler, kubbeler ve düzensiz geometriye sahip tarihi yapılarda klasik ölçümle yakalanması zor ayrıntıları eksiksiz biçimde belgeler.

Hangi durumlarda gerekir?

• Projesi bulunmayan veya projesiyle uyuşmayan bir binada tadilat ya da tadilat projesi hazırlanacağında,
• Deprem sonrası hasar tespiti veya güçlendirme projeleri için mevcut taşıyıcı sistemin belgelenmesi gerektiğinde,
• Kat mülkiyeti veya kat irtifakı işlemlerinde mevcut durumun ölçülmesi istendiğinde,
• Tescilli tarihi yapılarda rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerine altlık hazırlanırken,
• Endüstriyel tesislerde makine yerleşimi ve tesis genişletme planlaması yapılırken,
• Kentsel dönüşüm sürecindeki yapıların mevcut durumunun kayıt altına alınmasında,
• Kiralama, satış veya iç mimari çalışmalar için gerçek kullanım alanlarının hesaplanmasında.

Tescilli yapılarda rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri mimarlar tarafından hazırlanır ve ilgili koruma bölge kurulunun onayına sunulur. Bizim bu süreçteki rolümüz, projeye esas olacak hassas ölçüm verisini, nokta bulutunu ve ortofoto cephe görüntülerini üretmektir. Harput gibi tarihi dokusu güçlü bölgelerde bu verinin kalitesi, projenin doğruluğunu doğrudan belirler.

Süreç nasıl işler?

1. Keşif ve kapsam: Yapı yerinde incelenir; hangi katların, cephelerin ve ayrıntıların ölçüleceği, hangi ölçek ve formatta teslim yapılacağı belirlenir. Proje müellifinin beklentileri bu aşamada netleştirilir.
2. Referans ağının kurulması: Yapının içinde ve çevresinde ölçüm noktaları tesis edilir; gerekiyorsa ülke koordinat sistemine bağlanır. Bu sayede farklı katlar ve cepheler tek bir sistemde birleşir.
3. Saha ölçümü: Yapının özelliğine göre total station, lazer metre, yersel lazer tarama veya fotogrametrik çekim yöntemlerinden biri ya da birkaçı kullanılır. Çatı ve yüksek cepheler için İHA görüntüleri alınabilir.
4. Veri işleme: Ölçümler ve taramalar birleştirilir, nokta bulutu temizlenir, ortofoto cephe görüntüleri üretilir.
5. Çizim ve teslim: Plan, kesit ve görünüşler çizilir; kontrol ölçüleriyle doğrulanır ve istenen formatlarda teslim edilir.

Süreyi belirleyen başlıca etkenler yapının büyüklüğü, kat sayısı, ayrıntı düzeyi, ulaşılabilirliği ve içinde yaşam devam edip etmediğidir. Kullanımda olan binalarda ölçümleri, yapıyı kullananların düzenini en az etkileyecek şekilde planlarız.

Örnek bir durum

Elazığ merkezde, yıllar içinde birkaç kez tadilat görmüş ve elde yalnızca ilk inşaat projesi bulunan dört katlı bir binayı düşünelim. Güçlendirme projesi hazırlayacak inşaat mühendisi, mevcut kolon ve perde duvarların gerçek boyutlarını ve yerlerini bilmek zorundadır. Eski proje bu bilgiyi güvenilir biçimde vermez; çünkü sonradan kaldırılan bir duvar ya da eklenen bir balkon taşıyıcı sistemi etkilemiş olabilir. Kat kat yapılan rölöve, güçlendirme tasarımının gerçek yapı üzerinden yapılmasını sağlar. Ölçüm sırasında gözle görülen çatlaklar, nem izleri ve sonradan yapılmış eklemeler de not edilerek çizimlere işlenir; bu notlar, statik değerlendirmeyi yapacak mühendise sahada fark edilmesi zor ipuçları sunar.

Gerekli belgeler

• Tapu bilgisi ve yapıya erişim için mülk sahibi veya yönetim izni
• Varsa mevcut mimari ve statik projeler
• Proje müellifinin teknik beklentileri (ölçek, ayrıntı düzeyi, teslim formatı)
• Tescilli yapılarda ilgili kurum yazışmaları ve tescil bilgileri

Kullandığımız ekipman ve yöntem

Klasik rölövede total station ve lazer metre ile ölçüm yapıyor, iç mekânları ve cepheleri ortak bir referans sistemine bağlıyoruz. Karmaşık geometriye sahip ve tarihi yapılarda, proje ihtiyacına göre yersel lazer tarama veya fotogrametrik yöntemlerle 3D veri topluyoruz. Çatılar, kubbeler ve erişimi zor yüksek cepheler için İHA ile fotogrametri kullanılarak eksik kalan yüzeyler tamamlanır. Ürettiğimiz nokta bulutları ve çizimler, mimari ve statik yazılımlarda doğrudan kullanılabilecek formatlarda teslim edilir.

Rölöve sonrasında güçlendirme veya tadilat uygulaması yapılacaksa, uygulamanın projeye uygun ilerlediğini inşaat proje kontrol ve müşavirlik kapsamında ölçümle takip edebiliriz. Bina çevresindeki arazinin de belgelenmesi gerekiyorsa halihazır harita çalışmasıyla bütünleşik bir teslim hazırlayabiliriz.

Elazığ'da rölöve veya 3D rölöve ihtiyacınız için yapının konumunu ve kullanım amacını bize iletin. Keşif sonrasında yöntem, kapsam ve teslim formatını birlikte belirleyelim.